Pieter Oussoren werkte 32 jaar werken aan een Bijbelvertaling: "Je bent nooit uitgelezen"

In De Dag Van Vandaag sprak Laurens met de inmiddels 82 jarige Oussoren over dit levenswerk, zijn geloof en wat aandachtig Bijbellezen met een mens doet.

Zo dicht mogelijk bij wat er écht staat

Het vertalen begon voor Pieter heel praktisch, vertelt hij. Hij had geen groots plan klaarliggen, maar gebruikte het als hulpmiddel om zijn zondagse preken voor te bereiden. “Ik wilde graag zelf gezien hebben wat er in het Grieks stond. Dus vertaalde ik elke week één hoofdstuk, in elk geval ten behoeve van de eerstvolgende zondag.”

Wat hem daarin dreef, was dat storende zinnetje dat in kerkdiensten vaak werd gezegd; dat er in de Bijbeltekst “eigenlijk iets anders staat”. Daar wilde Pieter vanaf. “Dat vind ik heel raar: dat je in een kerkdienst iets leest waarvan je hoopt dat het getrouw vertaald is, om daarna te zeggen dat er ‘eigenlijk iets anders staat’.” Met zijn Naardense Bijbelvertaling wil Pieter daarom weergeven wat er werkelijk staat.

Herhaling als sleutel

Tijdens het vertalen ontdekte Pieter hoe belangrijk herhaling is in de Bijbelse talen. Waar wij herhaling vaak zien als een fout, is het in het Hebreeuws en Grieks juist een kracht. “De Hebreeuwse schrijvers, en ook Griekse, schuwen de herhaling niet. De ‘fouten’ die wij in opstellen maken, namelijk veel te vaak hetzelfde woord gebruiken, zijn voor een Midden Oosterse schrijver geen nood, maar juist een deugd.”

Die herhaling in Bijbelteksten staat er vaak heel bewust, legt hij uit. “Hoe meer herhaling, hoe mooier! Het liefst in symbolische aantallen: vijf, net als de vingers van een hand; tien, net als de geboden; zeven, als de dagen van de week. Daarmee worden accenten gelegd: dit is het belangrijkste woord in het geheel.” Het is dus geen toeval!

God ontmoeten in aandachtig lezen

Het jarenlang werken met de grondtekst heeft Pieter ook persoonlijk veranderd. Hij vertelt hoe hij God juist door het geschreven Woord dichtbij heeft ervaren. “Het heeft me gegeven dat de Heer God, naast door de Heilige Gees,  ook nog steeds door het geschreven Woord dichtbij komt.”

Die ervaring komt niet altijd als je de Bijbelopenslaat. Maar als het gebeurt, dan gebeurt er ook echt iets. “Als je aandachtig leest, zorgvuldig leest, dan krijg je het gevoel: híer zie ik Hem in het gezicht, of híer staat Hij echt voor me.” 

Nooit uitgelezen

Kun je ooit zeggen dat je de Bijbel helemaal begrijpt? Pieter is daar duidelijk over. “Nee. Je bent nooit uitgelezen, uitgekeken, uitgezocht.” Dat is volgens hem juist de kracht van de Schrift. “Je ontdekt altijd iets nieuws, zelfs als je de hele Schrift uit je hoofd kent.”

Daarom omschrijft hij de Bijbel als “het continue spreken van God”. Niet alleen van vroeger, maar iets waarin God nog steeds spreekt. “Via het geschreven en gedrukte woord,  de metgezel die blijft praten als je Hem laat spreken.”

Voor mensen die moeite hebben om de Bijbel regelmatig open te slaan, heeft Pieter een praktisch advies. “Niet in één Bijbelvertaling blijven ploeteren, maar minstens twee tegelijk gebruiken.” Dat houdt het lezen levend, zegt hij. “Elke vertaling biedt iets anders, iets nieuws.”

Een tekst die meeging tot het einde

Pieter opent het nieuwe seizoen van de Doorgeefbijbel met een tekst die hem dierbaar is. Hij las uit Psalm 119, een alfabetpsalm. Over zijn vertaling daarvan vertelt hij: “Ik heb in het Nederlands geprobeerd elk gedeelte te laten beginnen met een volgende letter van het Nederlandse alfabet naar keuze, want met Q en X kon ik niet zoveel.”

Hij leest vers 57. Waarom juist deze tekst? Daarachter zit een persoonlijk verhaal. “Ik had oorspronkelijk elk van die acht verzen opgedragen aan iemand die ik kende. Deze stuurde ik aan een vriendin die toen stervende was, en die altijd iets had met Psalm 119.  Dit was voor Annie en ze heeft het gelukkig nog kunnen lezen."