Mart-Jan van der Maas over leven als discipel: "Het geeft ultieme vervulling"

De kernvraag van discipelschap

Volgens Mart-Jan draait discipelschap niet om ingewikkelde stappenplannen of modellen. “Jezus komt langs in de evangeliën en zegt simpelweg: ‘Volg Mij.’ Dat is de vraag.” En de eerste discipelen gaven daar direct gehoor aan. Ze lieten hun boten, hun werk en zelfs hun familie achter om met Hem mee te gaan. “Dus de kernvraag rondom discipelschap is of je gehoor geeft aan die twee woorden.”

En waarom zou je dat doen? Voor Mart-Jan is dat geen moeilijke vraag. “Omdat het het beste is wat je je kunt voorstellen. De God die hemel en aarde gemaakt heeft, groter dan enig menselijk vocabulaire kan vatten, nodigt jou en mij uit en zegt: ‘Ik wil dat je meer wordt zoals Ik ben.’ Dat is toch bizar? En Hij zegt ook: ‘Ik wil dat je in Mijn naam dingen gaat doen die je zelf nooit voor mogelijk had gehouden.’ Dat leven wil ik. Dat geeft ultieme vervulling.”

Heiland én Heer

Toch is discipelschap niet een automatisch gevolg van christen-zijn.  “Het zijn twee kanten van dezelfde medaille. Je kunt ze niet van elkaar scheiden. En toch moet ik mezelf regelmatig afvragen: is dat ook echt zo in mijn leven?” Mart-Jan legt uit dat christenen vaak spreken over Jezus als Heiland, dat wil zeggen dat Hij onze redder is. Maar Hij is ook meer. “Heer betekent: Hij is de Baas, de Meester, Degene met autoriteit. Dat betekent dat als Hij zegt: nu linksaf, een discipel dan ook linksaf gaat.”

Dat vraagt overgave. “Ik moet mezelf steeds weer overgeven en zeggen: U bent de Heer, dus zegt U het maar. Ik zit hier letterlijk met mijn handen open. Ik hou niet vast, ik geef het roer uit handen.” Dat is niet iets wat vanzelf gaat, erkent hij. Juist daarom is het volgens hem zo belangrijk om te beseffen wie die Heer is. “We hebben soms een verkeerd beeld bij een meester of baas, alsof het iemand is die streng of onredelijk is. Maar Jezus als Heer is ultiem goed. Beter wordt het niet.”

Dat horen we ook in een oude geloofsbelijdenis uit de ondergrondse kerk: “Jezus is Heer.” “Als je daar een andere naam invult, Mart-Jan is heer, Eunice is heer, of een politicus, dan wordt het verschrikkelijk. Maar zodra Jezus Heer is, is dat goed, vol leven. Hij belooft leven in al zijn volheid. Dat is alleen bij Hem te vinden.”

Bedekt onder het stof van je rabbi

Wanneer is discipelschap dan echt ‘doorleefd’? Niet wanneer je er veel over weet, zegt Mart-Jan. “Je kunt een boek in de kast hebben over discipelschap, of het Griekse woord kennen, maar daarmee schuurt jouw leven nog niet tegen het leven van Meester Jezus aan.” Hij haalt een oud rabbijns spreekwoord aan: “Moge je bedekt worden onder het stof van je rabbi.” Daarmee werd bedoeld dat je zo dicht bij je leraar liep, dat het stof van zijn sandalen op je neerdaalde.

“Daar gaat het om,” zegt hij. “Jezus sliep waar zijn discipelen sliepen; zij sliepen waar Hij sliep. Ze aten hetzelfde, maakten dezelfde dingen mee. Het is leven delen. Het heeft niets met programma’s te maken, ook niet in de eerste plaats met intellect. Het gaat om mijn hart dat dicht bij Zijn hart leeft.”

Verhalen met ruwe randjes

In zijn nieuwe boek kiest Mart-Jan daarom voor een andere insteek dan in zijn eerdere werk. Waar De diamant van discipelschap vooral handvatten bood voor kerken, wilde hij nu verhalen vertellen. “Toen dat boek af was, dacht ik: dit is een framewor. Terwijl Jezus geen frameworks gaf. Hij vertelde verhalen.” Hij besloot te luisteren naar mensen om zich heen en te horen wat God in hun leven doet. “Met de ruwe randjes, met de scherpe hoeken. Juist die verhalen mogen gedeeld worden.”

Het luisteren naar die verhalen doet hem veel. “Als God spreekt, ontstaat er licht. Hij spreekt, en de schoonheid van de natuur ontstaat. Zó werkt God. En als ik dan hoor hoe datzelfde licht doorbreekt in iemands leven… dat is smullen. Dat is heerlijk. Dan denk ik: wauw. Dus ja, ik geniet volle bak.”

Discipelschap doe je samen

Discipelschap is volgens Mart-Jan nooit een solo-project. “Er is iets wat God vóór de zondeval al zei dat niet goed was: dat de mens alleen zou zijn. We zijn gemaakt voor gemeenschap.” Dat gaat verder dan alleen huwelijk of gezin. “Niemand is bedoeld om alleen te zijn.”

Daarom hoort discipelschap onlosmakelijk bij de kerk. “De kerk is de ultieme plek waar discipelen elkaar ontmoeten, leven delen, kwetsbaar kunnen zijn, maar ook kunnen barbecueën en feest vieren. En samen gericht zijn op Jezus.”

Wil je meer horen uit dit onderwerp? Luister dan het hele gesprek terug in de Branstof Podcast. Dat kan via  De Groot Nieuws Radio app, Spotify, of Apple Podcasts!