Eind 2018 blijkt uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat meer dan de helft van de Nederlanders zich niet meer religieus voelt. Voor journalist David Boogerd de aanleiding om op zoek te gaan naar de relevantie van het geloof in een steeds ongeloviger Nederland. Het resultaat: De Ongelooflijke Podcast, waarin hij in gesprek gaat met spraakmakende gasten zoals Beatrice de Graaf, Herman Finkers en Gert-Jan Segers. Annemarie Biljard sprak hem maandag in De Nieuwe Morgen.

De podcast bestaat inmiddels anderhalf jaar, en er zijn 35 afleveringen gemaakt. Boogerd: “Dat geeft een aardig beeld van hoe het ervoor staat met geloof in Nederland, maar tegelijkertijd heb ik nog zoveel vragen! Ook zitten we nu middenin de coronacrisis, en dat verandert ook enorm hoe we naar geloof en de kerk kijken. Het is een onzekere tijd, maar dan zie je ook dat juist iemand als Geert Mak in de podcast als niet-gelovige de kerk oproept om zichtbaar en relevant te zijn.”

Ontkerkelijking

Vaste gast in de podcast is theoloog Stefan Paas, die ontkerkelijking de meest ingrijpende sociale ontwikkeling in de geschiedenis noemt. “Dat is ook niet niks. De kerk is tweeduizend jaar oud en bepalend in onze cultuur: Wetten, politiek, mensbeeld, kunst, én in mensen zelf als bron van zingeving. Als zoiets in relatief korte tijd afneemt, dan is dat ingrijpend. Het CBS zei dat ook in het onderzoek: ontkerkelijking laat een krater achter in de samenleving. En dit is ook één van de redenen dat ik de podcast maak, want het gaat daar heel weinig over.”

Niet-gelovige gasten in de uitzending, zoals psychiater Dirk de Wachter, komen dan ook tot de conclusie dat dit een gemis is. “Maar na anderhalf jaar deze podcast maken kijk je daar niet meer van op,” voegt Boogerd meteen toe. “Wel interessant is dan de vraag: Waar is dat houvast nog zonder geloof? Je hoort vaak in een gesprek dat mensen wel sympathie hebben voor het geloof, maar om de stap te zetten en het een rol van betekenis geven, gaat dan toch te ver. Maar waarom? Die vraag plaagt mij wel. En natuurlijk hoop ik dat deze podcast daarbij helpt. Je merkt dat mensen zoekend zijn, en ik hoop ze aan het denken te zetten.”

God waar bent U?

Waar komt die sympathie dan opeens vandaan? “We hebben een generatie gehad tijdens die ontkerkelijking die zei: Ik wil er niks meer mee te maken hebben. Dat gebeurde in een cultuur waarin alles kon, in de jaren zestig en zeventig. Jongere generaties hebben dit niet meer. Zij zetten alleen nu niet de stap naar de kerk, en ik hoop nog te ontdekken hoe dat komt. Ik vermoed dat een deel van het antwoord ligt bij de individualistische samenleving. We willen alles zelf kiezen en bepalen.”

Het maken van zo’n podcast levert David Boogerd zelf ook veel op. “Het verrijkt echt mijn geloof, ik leer heel veel. En dat leren vind ik heel belangrijk. Ik heb het idee dat dit een beetje een ondergeschoven kindje is in de kerk. We zijn vooral bezig met God ervaren, maar het leren schiet er een beetje bij in.” Zoveel gesprekken, vooral met ongelovigen, kan ook tot twijfel leiden. “Stefan Paas zei daarover: Als je ’s ochtends de krant leest, en je laat hetgeen in de wereld gebeurt echt binnenkomen, dan is het niet zo gek dat je je afvraagt: God waar bent U? Sterker nog, de Bijbel zelf staat vol met deze vragen. Daar mag ruimte voor zijn. Bij generatiegenoten merk ik dat ze denken: Ik heb twijfels, maar in de kerk draait het om geloof en zekerheid. Maar dat is een misvatting: Ook met twijfels hoor je erbij in de kerk.”

Luister hier het hele gesprek met David Boogerd terug:

Foto: Facebookpagina David Boogerd