Relatietherapeuten zien stellen vaak te laat hulp zoeken: "Kom als je relatie nog een zes of zeven is"

Alles tegen elkaar kunnen zeggen

We hebben het vandaag veel over sterke relaties. Maar hoe ziet dat er uit? Gido: “Ik denk wanneer mensen het gevoel hebben dat ze alles tegen elkaar kunnen zeggen. Juist wanneer het wat minder gaat, moeten ze het gevoel hebben dat ze bij de ander terechtkunnen en dat die ander hen opvangt.”

Petra vult aan dat een relatie ook de plek is om helemaal jezelf te zijn. “Een relatie is eigenlijk de enige plek waar je jezelf helemaal kunt laten zien. Ook op het gebied van intimiteit en seksualiteit. Het is de plek waar je jezelf echt helemaal mag laten zien zoals je bent, in veiligheid.”

Twee eilandjes

Wat brengt stellen naar de praktijk van een relatietherapeut? Volgens Gido speelt er in de meeste gevallen al iets. “Meestal voelen mensen afstand tot elkaar. Ze hebben het gevoel dat ze op twee eilandjes leven of maken veel ruzie.” Ook vreemdgaan, zowel digitaal als in het echt, is geregeld een aanleiding.

Er is eigenlijk altijd wel iets gaande in een relatie dat een stel doet besluiten om in therapie te gaan. Toch is de stap naar relatietherapie groot. “De drempel is naar mijn idee best hoog. Ik denk dat mensen het spannend vinden om iemand te laten meekijken in hoe het thuis gaat.” Gido begrijpt dat goed. “Dat zou ik zelf ook wel hebben.”

Terugtrekken om jezelf te beschermen

Hoe merk je dat je elkaar aan het verliezen bent? Petra herkent het aan hoe mensen zich gedragen. “Je trekt je terug, deelt steeds minder en denkt steeds vaker: ach, laat maar. Of je gaat je meer richten op relaties buiten je partner, omdat je daar toch je verhaal kunt doen.”

Achter dat terugtrekken zit iets anders. “Er wordt iets geraakt op het moment dat ik het gevoel heb dat ik mijn partner verlies of dat er afstand ontstaat. Dan raakt dat aan mijn eigen verlangen, aan mijn gevoel van veiligheid en aan het gevoel dat ik ergens thuis ben. Wat je vervolgens gaat doen, is jezelf beschermen. Je beschermt jezelf tegen nog meer ruzie, tegen gekwetst worden of tegen verdere teleurstelling.” Wie dat weet, kan anders kijken naar een partner die zich terugtrekt. Het is een zoektocht naar veiligheid, geen gebrek aan liefde.

Kom op tijd

Gido merkt dat mensen vaak te laat komen. “Kijk maar naar de wachtlijst. Mensen komen vaak laat. Er is dan al veel schade aangericht of de situatie speelt al heel lang. Dan denk je achteraf: als je vijf jaar eerder was gekomen, was het misschien nog niet zo diepgeworteld of ingesleten geweest.”

Wanneer zou je dan moeten komen? “Eigenlijk zou je moeten komen wanneer het best goed gaat, wanneer je je relatie bijvoorbeeld een zes of een zeven zou geven. Maar als je soms al voelt dat je een beetje langs elkaar heen leeft of elkaar niet helemaal meer vindt, kan dat een goed moment zijn. Een derde laten meekijken en verdieping zoeken in je relatie is eigenlijk altijd goed.”

Een christelijke therapeut of niet?

Veel christelijke stellen willen graag een christelijke therapeut, vertelt Petra. Dat maakt doorverwijzen lastig, want ook collega’s hebben volle agenda’s. “Ik begrijp die voorkeur volledig, maar het is niet noodzakelijk. Als je een goede EFT-therapeut hebt, of iemand die deskundig, ervaren en goed opgeleid is, kan die jullie ook echt helpen.”

Toch snapt ze waarom mensen het willen. “Geloof voegt een extra laag toe. Vanuit je geloof kijk je op een bepaalde manier naar een relatie en wil je samen ook andere keuzes maken.”

Elk zijn eigen rugzak

Wie een relatie begint, neemt allerlei verwachtingen mee. “Het is heel belangrijk om je ervan bewust te worden dat het jouw verwachtingen zijn,” zegt Petra. “Het is niet vanzelfsprekend dat iedereen op dezelfde manier naar de wereld of naar de relatie kijkt.”

Ze ziet het vooral bij stellen die net samenwonen. “Ik heb in mijn praktijk stellen die vertellen dat ze in het eerste jaar de meeste ruzie hadden. Dat kwam doordat ze allebei hun eigen rugzak en verwachtingen meenamen. Zelfs over heel gewone dingen kunnen verwachtingen verschillen. Hoe vul je de maaltijden in? Hoe vieren jullie verjaardagen? Wie doet de boodschappen? Alles wat we in ons leven hebben geleerd, ook in ons gezin van herkomst, bepaalt hoe we naar onze partner kijken.”

Kwetsbare taal

Verwachtingen uitspreken is lastig, merkt Gido. “Misschien is dat wel wat Petra en ik in de relatietherapie het vaakst meemaken: mensen hebben weinig taal of woorden om uit te spreken wat ze vanbinnen daadwerkelijk voelen en vinden. Soms moet je hun de woorden bijna in de mond leggen, omdat het zo onwennig voelt om dat te doen.”

Wie wil zeggen dat hij zich niet gezien voelt, zegt vaak iets anders. “Bijvoorbeeld: waarom ben je altijd weg? Het is makkelijker om een verwijt te maken dan om kwetsbaar te vertellen wat je voelt. We proberen mensen andere woorden aan te reiken: kwetsbaardere taal dan de manier waarop ze normaal gesproken hun gevoelens uiten. De makkelijkste manier om iets te zeggen, is vaak aanvallender dan hoe je je vanbinnen werkelijk voelt.”

Een datenightbox, ook als je goed kunt praten

Petra werkte mee aan de datenightbox van de christelijke zorgverzekeraar en denkt met de makers mee over de kaartjes. “Ik ben er echt heel trots op,” zegt ze. “Ik hoor in de praktijk regelmatig van stellen dat het echt helpt. Dat hoor ik ook in mijn persoonlijke omgeving. De box helpt om een ander gesprek met elkaar te voeren. Als je onderweg in de auto bijvoorbeeld een kaartje pakt en elkaar een andere vraag stelt, verras je elkaar weer.”

Ook wie zelf een goede prater is, kan er iets aan hebben, zegt Gido. “Mijn ervaring is dat je op een gegeven moment je vragen wel een beetje hebt gehad. Ik ben vijftien jaar getrouwd met mijn vrouw en op een gegeven moment kom je steeds op hetzelfde uit. Een beetje externe inspiratie is dus altijd welkom.”

De datenightbox vraag je gratis aan via Sterkerelaties.nl.

Luister het hele gesprek met Petra van Bodegraven en Gido Willemsen bovenaan dit artikel terug!