''Laten we praten. Dat deden we voor de oorlog ook...''
9 oktober 2026Het is 7 oktober 2023 in kibboets Kfar Aza, in Israël, 1,5 km van de grens met Gaza. Een gemeenschap waar zo'n negenhonderrd mensen wonen. 's Ochtends vroeg gaat het luchtalarm. Gek genoeg niks bijzonders, want dat gebeurt wel vaker. Maar het is 7 oktober. En wij weten nu – drie jaar later – dat het het begin is van de aanslagen van terreurbeweging Hamas, die aan bijna twaalfhonderd mensen het leven gaat kosten. 64 mensen van Kfar Aza. Nog eens negentien mensen uit de kibboets worden gegijzeld. Maar dat weten de inwoners dan nog niet. Ganita Baram en Zohar Shpak, overlevenden van 7 oktober vertellen hun indringende verhaal.
Zohar Shpak was jarenlang politieagent en is nu advocaat. Sinds 7 oktober heeft hij de leiding over de kibboets, of wat daarvan over, want nog steeds wordt er gewerkt aan de wederopbouw. Heel veel inwoners van Kfar Aza zijn, kunnen, of willen niet terug omdat het zo traumatisch is wat ze daar hebben meegemaakt.
Praten en luisteren
Sphak: ''Vandaag hebben we met tieners gesproken, twee groepen, en eerst was het moeilijk. Hoe vertel je wat in Kfar Aza gebeurd is...? Maar vandaag realiseerde ik me dat ik in hun ogen moest kijken. Ik zag ogen van kinderen die écht willen horen wat er zich heeft afgespeeld en wat ik heb meegemaakt. Ik wil mijn verhaal delen omdat het therapie voor mij is, ik vertel het over de hele wereld. (...) Het is ook mijn plicht, ik was daar. Geen politieke boodschap over hoe goed of slecht we zijn. Ik wil gewoon dat mensen luisteren. Luister naar iedereen, ook naar anderen.''
''Ik vraag me af waarom ik het overleefd heb'', zegt Sphak. ''64 mensen van onze kibboets zijn vermoord. Dat zijn mensen van mijn gemeenschap, dat waren beste vrienden, buren... Iedereen heeft iemand verloren... De laatste dag van zijn leven zei Aviev: kom mij niet redden want anders word jij ook vermoord...''
''Blijf bij ons!''
Aviv is de zoon van de 65-jarige Ganita Baram, zij woonde ook in Kfar Aza en was onderwijzeres. Haar zoon is één van de 64 mensen die de aanslag niet overleefde.
Tien minuten na het luchtalarm kreeg ik een berichtje van mijn zoon Aviev: 'Mama, doe je huis op slot en doe alle ramen dicht'. Ik antwoorde: ''Waarom, wat is er?'' Hij heeft zijn vrouw en kinderen gedag gezegd. Eén van hen zei nog: "Waar ga je heen? Blijf bij ons!" Pas drie dagen later hoort Ganita Baram dat haar zoon Aviev niet meer leeft... Ze woont nu niet meer in de kibboets en ze weet ook niet of ze ooit terug wil, het is te traumatisch voor haar. Aviev heeft haar leven gered, daarom gaat ze door.
Meer weten over het verhaal van Zohar Sphak en Ganita Baram? Luister naar de nieuwste aflevering van de podcast 'Groot Nieuws van de Week' in onze app, op onze website of in je favoriete podcast-app.
