Matthijs Vuijk maakte een film over zijn oma en het verdwijnen van haar kerk

De gemeenschap representeren

In het begin was het helemaal niet vanzelfsprekend dat zijn oma in beeld zou komen. Ze moest  erg wennen aan het idee. Matthijs: "Ik denk dat vooral het idee dat ze niet alleen de camera kreeg, maar ook mij, haar over de streep heeft getrokken. De camera nam ze er als het ware bij, omdat ze het zo leuk vond dat ik er altijd was.”

Toch was het niet meteen makkelijk."Voor mijn oma was het in het begin wel lastig om zich emotioneel bloot te geven. Maar dat is een kwestie van vertrouwen opbouwen, uitleggen wat je precies wil doen en dat zij zich uiteindelijk comfortabel voelde met het idee dat zíj degene was die de geloofsgemeenschap representeerde."

De laatste die het verhaal nog kan vertellen

De kerk waar zijn oma bij hoorde, hield het niet meer vol. De gemeenschap werd kleiner en kleiner. In het begin twijfelde ze of zij wel degene was die dit moest dragen. “Ze dacht eerst: Er zijn anderen die dit beter kunnen dan ik. Maar door na te denken kwam ze erachter: veel van die mensen zijn er niet meer. Eigenlijk ben ik één van degenen die het langzaam hebben zien verdwijnen. Dus heb ik ook recht om deze groep te vertegenwoordigen. Dat voelde als een grote verantwoordelijkheid.”

Een project dat steeds groter werd

Wat begon als iets kleins, groeide zonder plan uit tot een groot project. Zeven jaar lang werkte Matthijs aan de documentaire:  "Toen ik begon wist ik dat helemaal niet. Ik ging gewoon vaak voor de gezelligheid mee met mijn oma naar de kerk — zeven, acht jaar geleden. Toen hoorde ik dat de gemeenschap de kosten niet meer kon dragen en dat het gebouw zou verdwijnen. Ik dacht: dit móét ik vastleggen voordat het weg is."

Zelf kijkt Matthijs inmiddels anders naar geloof dan vroeger. Hij groeide ermee op, maar nam er later afstand van. “Ik ben religieus opgevoed. Ik heb in de Protestantse Kerk gezeten tot mijn jongvolwassenheid. Nu ga ik niet meer naar de kerk en geloof ik niet meer in die zin…”

Wat hij van zijn oma en de kerk leerde

Toch ziet hij wat de kerk en de gemeente voor zijn oma betekenen: "Ik  zie nog steeds ontzettend veel waarde in gemeenschapszin. Dat inspireerde me: veel jongeren zijn in de stad op zoek naar gemeenschap. En de kerk is eigenlijk een eeuwenoude plek waar dat altijd vanzelfsprekend was."

Niet alleen de gemeenschap, maar ook zijn oma is een inspiratie voor Matthijs: "Het mooiste vind ik dat zij, ondanks haar leeftijd en alles wat ze heeft meegemaakt, zo openstaat voor veranderingen. Ze vindt het moeilijk als dingen verdwijnen, maar ze blijft ontzettend bij de tijd."

  Benieuwd naar het resultaat van Matthijs' project? De Glazen Kerk is nu te zien bij NPO DOC. Het hele interview kun je hieronder terugluisteren.